Interaktywna mapa dziejów wydawniczych Polski 1801–2019

1 czerwca 2021, 14:15

Na Uniwersytecie Wrocławskim powstała interaktywna mapa pokazujące dzieje wydawnicze Polski w latach 1801–2019. Może służyć naukowcom reprezentującym wiele dyscyplin – przed wszystkim humanistycznych i społecznych. Możemy na niej sprawdzić ile w danym roku i konkretnej miejscowości wydano książek.



Ryzykowne kopiowanie

22 kwietnia 2010, 12:09

Dziennikarze serwisu CBS pokazali, jak w prosty sposób można wejść w posiadanie wielu poufnych danych różnych firm i instytucji. Okazało się, że wystarczy kupić na rynku wtórnym... nowoczesną kopiarkę.


Ludzie są jednak odpowiedzialni za wytępienie megafauny Ameryki Południowej?

6 października 2025, 11:30

W Ameryce Południowej istnieją setki tajemniczych tuneli, które mogą być norami wykopanymi przez paleolityczną megafaunę, jak wielkie naziemne leniwce. Dotychczas winą za zagładę plejstoceńskiej megafauny Ameryki Południowej obarczano zmiany klimatu. Zakładano bowiem, że megafauna stanowiła marginalne źródło pożywienia tamtejszych łowców-zbieraczy. W Science Advances ukazał się jednak artykuł, którego autorzy stwierdzają, że to ludzie wytępili megafaunę i przytaczają dowody na powszechne spożywanie wielkich zwierząt oraz zmianę diety ludzi po ich zniknięciu.


Nowe silne środki przeciwbólowe mogą powstać dzięki jadowi ptasznika

16 lipca 2021, 15:34

Na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davies trwają prace nad nowym typem środka przeciwbólowego. Jego źródłem ma być jad ptasznika. Badania prowadzone są przez grupę pod kierunkiem profesorów Vladimira Yarova-Yarovoya i Heike Wulff to część projektu, w ramach którego Amerykanie chcą zmniejszyć uzależnienie od opioidów i stworzyć nieopioidowe środki przeciwbólowe


"Zawrotna" prędkość diamentu

24 maja 2010, 10:11

O ile magma przemieszcza się w skorupie ziemskiej bardzo powoli, bo zaledwie kilka centymetrów rocznie, o tyle gdy znajdą się w niej diamenty, prędkość podróży ku powierzchni wzrasta nawet do 60 kilometrów na godzinę (Geophysical Research Letters).


Po 250 latach do Wersalu wróciła niezwykła królewska tabakierka

5 stycznia 2026, 16:58

Po niemal 250 latach do Wersalu wraca niezwykły zabytek – królewska tabakierka z porcelany i złota. Wykonano ją dla Madame Adélaïde, córki Ludwika XV i Marii Leszczyńskiej. To niezwykle rzadki przedmiot. Królewskie tabakierki rzadko się zachowywały. Co prawda w XVIII i XIX wieku dwory królewskie kolekcjonowały tabakierki, jednak z czasem były one sprzedawane, rozdawane w prezencie, trafiały do prywatnych kolekcji. Wiele rozłożono na części, by odzyskać metale szlachetne i cenne kamienie.


Do rozwoju nowotworu, obok mutacji DNA, potrzebna jest „kompetencja onkogeniczna”

8 września 2021, 10:42

W naszych organizmach bez przerwy znajdują się tysiące komórek, w których DNA pojawiły się błędy mogące powodować nowotwory. Jednak tylko w rzadkich przypadkach rzeczywiście dochodzi do rozwoju choroby. Standardowe wyjaśnienie tego fenomenu jest takie, że potrzebna jest odpowiednia liczba konkretnych mutacji, by pojawił się nowotwó


Reagują na muzykę bez udziału świadomości

5 lipca 2010, 10:06

Muzyka klasyczna odtwarzana pacjentom w stanie wegetatywnym zmienia ich tętno w taki sam sposób jak u zdrowych przedstawicieli grupy kontrolnej. Oznacza to, że może ona oddziaływać na ich mózgowe ośrodki emocji bez udziału świadomości.


Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami

26 marca 2026, 09:05

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.


Dzięki izolatorom topologicznym udało się połączyć 30 laserów w 1 o większej mocy

4 listopada 2021, 12:55

VCSEL to najpopularniejszy typ laserów. Znajdziemy je w smartfonach, sieciach komputerowych czy urządzeniach medycznych. Emitują światło z kwantowych studni lub kropek umieszczonych pomiędzy lustrami. Studnie i kropki są niezwykle małe, ich wielkość mierzy się w ułamkach mikrometrów. To z jednej strony zaleta, pozwalająca na miniaturyzację i dużą prędkość pracy, jednak z drugiej strony rozmiar ogranicza moc lasera


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk